Zartzuela

**__ ESPAINIAKO LIRIKA: LA ZARZUELA __**
=== XVII. mendean sortu zen Zartzuela, Espainiako erregeek hiriburutik kanpo zituzten jauregietan antolatzen ziren antzerki eta musika emanaldietan. Jauregi horietan sasi asko zegoen (espainieraz < >) eta hortik datorkio izena. ===

Antzerki lan bat da, eta bertan kantua eta hitz egindako eszenak txandakatzen dira. Musikaren jatorria folklorikoa da, kolore askoduna.
=== Baina zartzuelaren gorengo maila XIX. mendean lortzen da, **Francisco Asenjo Barbieri** (1823-1894) musikagile eta musikologoarenkin. //Pan y toros// eta //El barberillo de Lavapiés// lanak idatzi zituen. === === Zartzuela idazle handien artean honako hauek ere azpimarratu behar dira: **Tomás Breton** (1850-1923), //La Verbena// //de la Paloma// lanarekin. **Ruperto Chapi** (1851-1909), Madrilen izugarrizko arrakasta lortu zuen //La Revoltosa//rekin eta baita //El Rey que rabió//rekin. **Pablo Sorozabal** euskalduna, //Katiuska//, //La tabernera del Puerto//… eta **Jesus Guridi**k //El caserio// lanarekin. Aipatzekoak dira, baita ere, **Vives** eta **Moreno Torroba**, besteak beste. ===